Czym jest otyłość

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) otyłość jest chorobą przewlekłą bez tendencji do samoistnego ustępowania. Jest ona wywołana zaburzoną równowagą pomiędzy podażą a zużyciem energii i niesie za sobą ryzyko inwalidztwa i skrócenia oczekiwanego czasu życia. Dlatego uważa się, że otyłość – tak jak każda inna choroba – powinna być rozpoznawana i leczona.

Bariatria

Bariatria to dziedzina medycyny zajmująca się diagnostyką i leczeniem nadwagi i otyłości zarówno metodami konwencjonalnymi (dieta, aktywność fizyczna, farmakoterapia) oraz chirurgicznymi.

Centrum Terapii Nadwagi i Otyłości

Centrum Terapii Nadwagi i Otyłości w Ovo Medical jest jedną z pierwszych wysokospecjalistycznych klinik w Polsce o holistycznym podejściu do pacjenta, prowadzonym zgodnie z aktualnymi standardami leczenia otyłości. Jest to choroba, w której miarą skutecznego leczenia jest dobra współpraca między lekarzem prowadzącym a pacjentem, dlatego nasze wysiłki koncentrują się na tym, aby zapewnić pacjentowi wszechstronne wsparcie, akceptację i poczucie bezpieczeństwa.

Centrum Terapii Nadwagi i Otyłości funkcjonujące w ramach OVO MEDICAL jest jedną z pierwszych wysokospecjalistycznych klinik w Polsce o holistycznym podejściu do pacjenta. Zgodnie z wynikami badań przeprowadzonych według zasad medycyny opartej na faktach, jesteśmy głęboko przekonani, że najlepszym sposobem na osiągnięcie trwałej i znacznej utraty wagi nie jest sama operacja. W rezultacie stosujemy wielodyscyplinarne, holistyczne podejście do leczenia otyłości, gromadząc w jednym miejscu chirurgów  bariatrycznych, dietetyków, psychologów klinicznych i pielęgniarki oraz kardiologów, diabetologów i endokrynologów.

Centrum Terapii Nadwagi i Otyłości zapewniające wielokierunkową specjalistyczną opiekę  medyczną dla osób z nadmierną masą ciała powstało z potrzeby zmiany smutnej rzeczywistości, gdzie wyłącznie nadmierny wskaźnik masy ciała staje się powodem wstydu,  wykluczenia, ograniczenia kontaktów towarzyskich, gorszych perspektyw na rynku pracy, ale także licznych problemów zdrowotnych,  przedstawionych poniżej.

Stygmatyzacja społeczna, często bezzasadna i krzywdząca demotywuje do podjęcia walki z problemem i zrobienia pierwszego kroku celem wyrwania się z błędnego koła, jakim jest unikanie aktywności i kontaktów z powodu otyłości, zmykanie się w czterech ścianach własnego domu zaraz po pracy, sprzyjając tym samym dalszemu przyrostowi masy ciała. Częstym problemem jest też nieregularne przypadkowe spożywanie posiłków, niekiedy późno wieczorem, tuż przed pójściem spać, co wynika z bardzo aktywnego i obciążającego dnia pracy, zapominając, że prawidłowe odżywianie jest jedną z kluczowych determinant zdrowia i długowieczności. Wielu spośród naszych lekarzy dostrzegło ten problem, wynikający ze specyfiki czasów, w których żyjemy. W ostatnim czasie nałożył się na to problem pandemii SARS CoV2, który poprzez izolację społeczną i czasowy lock down także sprzyja przyrostowi masy ciała poprzez ograniczenie codziennej aktywności. Odbywając liczne staże i szkolenia, przeprowadziliśmy wiele konstruktywnych rozmów z przedstawicielami wiodących ośrodków w zakresie walki z otyłością, nabywając ekspertyzy w tym zakresie.

Empatia i szacunek dla osób z nadwagą i otyłością zainicjowały szereg rozmów ze specjalistami z zakresu między innymi diabetologii, endokrynologii, kardiologii, chirurgii bariatrycznej, a przede wszystkim psychologami i dietetykami. Przez długi czas pogłębialiśmy i porządkowaliśmy naszą wiedzę o genezie epidemii nadwagi i otyłości oraz o dostępnych we współczesnej medycynie metodach jej zwalczania. Zapoznaliśmy się z zasadami działania wzorcowych centrów bariatrycznych działających w trybie ambulatoryjnym, zapewaniających kompleksową opiekę medyczną dla osób z nieprawidłową masą ciała, a następnie z ogromną atencją uczyliśmy się rozwiązań, które pomagają przywrócić, a przede wszystkim trwale utrzymać prawidłową masę ciała.

  • Serce i naczynia
    • Choroba  wieńcowa, zawał serca, nagła śmierć sercowa,
    • Niewydolność serca,
    • Nadciśnienie tętnicze,
    • Zaburzenia lipidowe,
    • Zatorowość płucna, zakrzepica
      żył głębokich
  • Układ hormonalny i
    zdrowie reprodukcyjne
    • Cukrzyca,
    • Zespół policystycznych jajników,
    • Zaburzenia miesiączkowania i płodności,
    • Zaburzenia erekcji,
    • Wewnątrzmaciczne obumarcie płodu,
  • Neurologia
    • Udar mózgu,
    • Zespół cieśni nadgarstka,
    • Otępienie naczyniopochodne,
    • Idiopatyczne nadciśnienie
      śródczaszkowe,
    • Stwardnienie rozsiane
  • Psychiatria
    • Depresja,
    • Stygmatyzacja społeczna,
    • Zaburzenia nerwicowe i lękowe
  • Układ ruchu
    • Dna moczanowa (np. podagra),
    • Niepelnosprawność ruchowa, upadki,
    • Bóle okolicy lędźwiowej (rwa
      kulszowa, lumbago)
  • Dermatologia
    • Hirsutyzm (nadmierne  owłosienie),
    • Trądzik,
    • Cellulitis,
    • Rogowacenie czarne skóry,
    • Obrzęki limfatyczne,
    • Rozstępy
  • Przewód pokarmowy
    • Refluks,
    • Stłuszczenie wątroby,
    • Kamica żółciowa
  • Onkologia
    • Rak przełyku
    • Rak jelita grubego i odbytu
    • Rak trzustki
    • Rak pęcherzyka żółciowego
    • Rak trzonu macicy
    • Rak nerki
    • Białaczki
    • Rak wątroby
    • Czerniak złośliwy
  • Układ oddechowy
    • Bezdech senny
    • Zespół hipowentylacji otyłych
    • Astma
  • Układ
    moczowo-płciowy
    • Zaburzenia erekcji
    • Nietrzymanie moczu,
    • Niewydolność nerek,
    • Hipogonadyzm (zmniejszenie/zanik jąder)
    • Zmniejszenie/ret akcja prącia (ang.
      buried penis)

Proces leczenia nadwagi i otyłości

  • Pacjent zgłaszający się do naszego Centrum zostanie objęty opieką wielospecjalistyczną, Podczas wstępnej konsultacji internisty/certyfikowanego obesitologa zostanie zebrany szczegółowy wywiad, wykonane dokładne pomiary (BMI, WHR) i badanie fizykalne i na tej podstawie zostaną zlecone odpowiednie badania dodatkowe (laboratoryjne, obrazowe) i ustalony wstępny plan leczenia. Po zapoznaniu się z wynikami badań lekarz skieruje pacjenta w zależności od jego potrzeb do odpowiednich specjalistów – chirurgów bariatrycznych, dietetyków, psychologów klinicznych/psychiatrów, ortopedów, kardiologów, hipertensjologów, diabetologów i endokrynologów.
  • Każdy pacjent zostanie zdiagnozowany pod kątem potencjalnych przyczyn otyłości, chorób i zaburzeń współistniejących, które mogą determinować zmiany żywieniowe i intensywność wysiłku fizycznego oraz wpływać na przebieg i leczenie otyłości. Pośród najczęściej pojawiających się powikłań otyłości znajdują się: zaburzenia metaboliczne (hiperlipidemia, hiperinsulinemia, stany przedcukrzycowe, cukrzyca), choroby układu krążenia (choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze), zespołu bezdechu sennego, kamica pęcherzyka żółciowego, zmiany zwyrodnieniowych kręgosłupa oraz stawów biodrowych i kolanowych, zaburzenia miesiączkowania u kobiet, zaburzenia potencji u mężczyzn, bezpłodność, zaburzenia emocjonalne i psychiczne (stany lękowe, depresja).
  • W zależności od stopnia otyłości i profilu pacjenta, po odbyciu odpowiednich konsultacji specjalistycznych wstępny plan leczenia zostanie odpowiednio zmodyfikowany. W zależności od wskazań zostanie zaproponowany:

    • schemat wprowadzania zmian dotyczących nawyków żywieniowych (we współpracy z dietetykiem),

    • odpowiednia do wieku i chorób współistniejących aktywność fizyczna (pod okiem trenera personalnego),

    • opieka psychologiczna/psychiatryczna

  • Niezależnie od wprowadzenia metod niefarmakologicznych u pacjentów z 3 st. otyłości (lub z drugim i towarzyszącymi powikłaniami/chorobami) lekarz obesitolog może zaproponować leczenie farmakologiczne (naltrekson+bupropion, liraglutyd) oraz leczenie wspomagające poprzez regulację zaburzeń metabolicznych (hiperinsulinemia, hiperlipidemia, hiperurikemia).
  • Na każdym etapie leczenia oceniane są również wskazania do leczenia bariatrycznego, które pozwala na skuteczną redukcję masy ciała. Lekarz bariatra po zebraniu wywiadu i przeprowadzeniu szczegółowej diagnostyki zaproponuje jedną z metod leczenia chirurgicznego/endoskopowego, omówi ryzyko powikłań i zasady postepowania przed i po zabiegu.
  • Nasze Centrum koordynuje wszelkie ambulatoryjne działania medyczne niezbędne do bezpiecznej i trwałej redukcji masy ciała, bez ryzyka pogorszenia stanu zdrowia (zarówno fizycznego, jak i psychicznego) wskutek podjęcia błędnych metod postępowania dietetycznego,
    farmakologicznego, czy też błędnej kwalifikacji do zabiegów z zakresu chirurgii bariatrycznej.
  • Zapewniamy jednoczasowy szybki dostęp do wielu specjalistów,  indywidualnie pochylających się nad złożonymi problemami konkretnego pacjenta. Wszyscy nasi specjaliści działają zgodnie z zasadami medycyny opartej na faktach (EBM, ang. evidence-based medicine) oraz są
    zobligowani do stałego pogłębiania swojej wiedzy naukowej i  doświadczenia klinicznego.
  • Kompleksowe konsultacje wielospecjalistyczne są koordynowane przez prowadzącego specjalistę, co pozwala na całościowe  spojrzenie na pacjenta i sformułowanie zaleceń indywidualnie skrojonych do jego potrzeb, co pozwala wyeliminować błądzenie pacjenta i generowanie nadmiernych, zbędnych w danym przypadku konsultacji.
  • Dzięki temu unikamy wzajemnie  wykluczających się zaleceń  formułowanych,  rekomendujemy postępowanie o udokumentowanej efektywności, zgodne z najnowszą wiedzą medyczną.
  • Zapewniamy holistyczną opiekę medyczną i wsparcie zarówno w pierwszych krokach po podjęciu decyzji o rozpoczęciu działań zmierzających do redukcji masy ciała, następnie bezpiecznie
    koordynujemy proces redukcji, by ostatecznie po osiągnięciu sukcesu terapeutycznego  zapewnić należyte wsparcie umożliwiające wieloletnie utrzymanie pożądanego efektu.

Główne cele działania Centrum

  • Identyfikacja indywidualnych potrzeb zdrowotnych, diagnostyka etiologii nadwagi i otyłości u konkretnego pacjenta, w tym wykluczanie wtórnych, często uleczalnych przyczyn.
  • Dostosowywanie indywidualnie panelu interdyscyplinarnych wysokospecjalistycznych konsultacji zależnie od stanu zdrowia, potrzeb i oczekiwań pacjenta.
  • Holistyczne spojrzenie na problemy zdrowotne pacjentów z nadwagą i otyłością, rozpoznawanie powikłań mogących być przyczyną poważnych schorzeń w przyszłości i skrócenia życia lub znacznego pogorszenia jego jakości.
  • Nakreślenie dalszych kierunków działań leczniczych by uzyskać całościowo maksymalną i satysfakcjonującą poprawę stanu zdrowia i funkcjonowania.
  • Personalizacja terapii – dostosowywanie uniwersalnych zaleceń terapeutycznych, formułowanych przez specjalistyczne gremia w ramach wytycznych postepowania do realnego stanu zdrowia konkretnego pacjenta, chorób współistniejących, aby odnieść jak najlepszy efekt przy
    minimalizacji ryzyka skutków ubocznych.
  • Optymalizacja żywienia – konsultacje z doświadczonym dietetykiem klinicznym, tworzenie indywidualnej zbilansowanej diety, dostosowanej do potrzeb, zmniejszającej poczucie dyskomfortu.
  • Kompleksowa opieka i wsparcie lekarskie oraz psychologiczne dla osób z depresją, bezsennością, zaburzeniami nerwicowymi, często ściśle powiązanymi z nieprawidłową masą ciała.
  • Łamanie barier, uświadamianie potrzeb zdrowotnych i emocjonalnych, kompleksowe wsparcie w uzyskaniu samoakceptacji i powrocie do satysfakcjonującego funkcjonowania społecznego.
  • Edukacja w zakresie zachowań prozdrowotnych, identyfikacji zagrożeń i sposobów radzenia sobie z nimi w dobie rozwoju nowoczesnych technologii medycznych.

Specjaliści prowadzący Centrum Terapii Nadwagi i Otyłości

Chirurg, specjalista bariatrii, koordynator centrumdr n. med. Mirosław Czyżak
Specjalista chorób wewnętrznych, hipertensjolog, cerytfikowany specjalista w terapii otyłościdr hab. n. med. Małgorzata Trocha, prof. UMW
Dietetyk kliniczny, certyfikowany w terapii otyłościmgr Magdalena Szyszka-Barycka
Psycholog kliniczny i psychoterapeuta mgr Katarzyna Krawczyk
Endokrynologlek. Paulina Ilnicka
Endokrynologdr n. med. Barbara Stachowska
Gastroenterologlek. Joanna Sarbinowska

Epidemia otyłości i ściśle z nią powiązanych chorób układu sercowo-naczyniowego oraz nowotworów, jako głównych przyczyn umieralności, stały się nierozerwalną konsekwencją postępu cywilizacyjnego. Liczne badania epidemiologiczne dowiodły bezsprzecznej skuteczności działań prewencyjnych – szacuje się, że wyeliminowanie na poziomie populacyjnym zachowań związanych z ryzykiem dla zdrowia w, pozwoliłoby zapobiec ponad 80% przypadków chorób układu krążenia i około 40% zachorowań na nowotwory złośliwe. Jednym z kluczowych, a jednocześnie w pełni odwracalnych czynników ryzyka jest nieprawidłowa masę ciała. Zgodnie z rekomendacjami Europejskiego i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC i PTK), Towarzystw Onkologicznych oraz WHO, prewencję należy wdrażać na poziomie populacji ogólnej, promując zdrowy styl życia, ale także na poziomie indywidualnym u osób obciążonych umiarkowanym do dużego ryzykiem i u pacjentów z już rozpoznaną chorobą.

Właściwa diagnostyka różnicowa wykluczająca wtórne przyczyny nadmiernej masy ciała, z następczym wyborem optymalnej strategii terapeutycznej dla konkretnego pacjenta, w tym także rozsądna kwalifikacja do zabiegów z zakresu chirurgii bariatrycznej stanowi poważne wyzwanie i wymaga zaangażowania wielospecjalistycznego zespołu posiadającego duże doświadczenie w tym zakresie. Sama decyzja pacjenta o podjęciu walki z nadmierna masa ciała jest w istocie początkiem długiej skomplikowanej drogi diagnostyczno-terapeutycznej, mającej za zadanie wykluczyć wtórną jej etiologię, zidentyfikować istniejące powikłania, a następnie – w oparciu o interdyscyplinarne konsylium specjalistów podjąć decyzję o kwalifikacji do zabiegu z zakresu chirurgii bariatrycznej lub
dyskwalifikacji z następczym prowadzeniem psycho-farmakoterapii. Sama kwalifikacja do zabiegu chirurgicznego wymaga dalszej personalizacji terapii, czyli wyboru optymalnej dla danego pacjenta metody zabiegu. Są to m.in.:

  • Operacja rękawa żołądka (gastrektomia rękawa, ang. gastric sleeve surgery), znana również jako gastrektomia przez rurkę, polega na trwałym usunięciu bocznych 2/3 żołądka, pozostawiając pacjentom rękaw w kształcie półksiężyca, który łączy przełyk i jelito cienkie. Chirurgia laparoskopowa (lub przez „dziurkę od klucza”) polega na usunięciu żołądka, pozostawiając
    pacjentowi wąską rurkę o pojemności 100 ml (pół szklanki). Ta coraz bardziej popularna procedura jest wykonywana w Australii od połowy 2000 roku i jest przeprowadzana w znieczuleniu ogólnym. Wielkość pozostałego żołądka ocenia się za pomocą rurki (o średnicy około 12,5 mm), która przechodzi przez żołądek podczas operacji. Następnie przecięta krawędź żołądka jest starannie zamykana za pomocą staplera, a niekiedy dodatkowym szwem lub materiałem przypierającym i syntetycznym klejem.
  • Regulowana opaska żołądkowa, wykonana z miękkiego silikonu jest wyposażona w przymocowany nadmuchiwany balon połączony rurką z portem dostępu. Opaska jest umieszczana wokół górnej części żołądka (zazwyczaj metodą lub operacji laparoskopowej) tak, aby utworzyć mały woreczek, który leży nad opaską i ma pojemność od 15 do 20 ml. Pozostały żołądek leży poniżej opaski.
  • By-pass żołądka (Roux-en Y = RNYGB) uważany niegdyś za „złoty standard” operacji kontroli wagi. Coraz częściej zabiegi te wykonywane są technikami laparoskopowymi, jednakże ostateczny wybór optymalnej metody leczenie i techniki zabiegu należy do lekarza chirurga kwalifikującego i wykonującego zabieg.

Opieka psychologa i dietetyka pozwalają na rozpoznawanie schorzeń psychosomatycznych, wczesne rozpoznawanie zaburzeń łaknienia i depresji, zaś nadzór internistyczny na dalszą diagnostykę powikłań i optymalizację ich leczenia. Wsparcie psychologa i dietetyka są nieodzowne na każdym etapie leczenia zarówno zabiegowego, jak i zachowawczego. Jest też kluczowe w konsolidacji efekty terapeutycznego i utrzymania jego trwałości przez wiele lat. Dostępność w naszym Centrum do wykwalifikowanych specjalistów z wieloletnim doświadczeniem klinicznym, umożliwia sprawną koordynację wyjątkowo trudnego zadania, jakim jest  prawidłowe całościowe prowadzenie pacjenta z nadmierną masą ciała.